Kun je betrouwbaarheid meten?

Nee, betrouwbaarheid valt niet echt te meten. Er wordt wel gewerkt aan het onderzoeken van de betrouwbaarheid met behulp van kunstmatige intelligentie (AI)*. Maar het controleren van een online tekst op inhoudelijke kwaliteit is complex voor machines. Daarvoor liggen er ook te veel dingen buiten de tekst zelf. Die bredere ‘omgeving’ noemen we de context.

De context van een tekst

Het vaststellen van de context is een hele klus. Waarom en wanneer werd de informatie gepubliceerd? Is het bericht satirisch? Komt een artikel rechtstreeks van de bron of is het overgenomen en is de oorspronkelijke bron onbekend? Betreft het voorlichting of promotie? Een persbericht misschien?

Met andere woorden, er zit altijd een bepaalde bedoeling achter een publicatie, maar de manier waarop je dat kunt vaststellen wisselt en hangt van veel factoren af.

Samenwerking mens-machine

Zelfs voor mensen is betrouwbaarheid soms moeilijk vast te stellen. Een webcheck doen gaat in het ene geval snel, maar vraagt in een ander geval een uur werk. Of langer. En zoeken naar de bron van de bron kan nog ingewikkelder zijn. Maar duidelijk is wel: samenwerking tussen mens en machine is ook bij het uitzoeken van betrouwbaarheid nuttig en belangrijk.

* Er wordt bijvoorbeeld ook gekeken naar welke woorden en zinsconstructies vaker of meestal in betrouwbare of juist onbetrouwbare teksten staan. Misschien werkt dat voor bestaande teksten. Maar er zullen algoritmes blijven opduiken die machines weten te foppen met nieuwe teksten.